België ontwikkelt momenteel een "One Health"-actieplan ter bestrijding van antimicrobiële resistentie.

De ontwikkeling van dit plan wordt gecoördineerd door de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu, in nauwe samenwerking met Sciensano, het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten (FAGG), het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV), het Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering (RIZIV), BAPCOC (Belgische Commissie voor de Coördinatie van het Antibioticabeleid) en AMCRA (Kenniscentrum inzake antibioticagebruik en -resistentie bij dieren).

Waarom?

  1. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft in een verklaring die in 2016 door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (71ste zitting) werd onderschreven, antimicrobiële resistentie (AMR) uitgeroepen tot een van de grootste bedreigingen voor de volksgezondheid, vandaag en in de nabije toekomst. Internationale organisaties, waaronder de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO), de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en de Wereldorganisatie voor diergezondheid (OIE), die samenwerken ter bestrijding van antimicrobiële resistentie (AMR), dringen er bij de lidstaten op aan maatregelen tegen AMR te nemen. Gezien de voor de hand liggende en talrijke interacties tussen de menselijke, dierlijke en milieuaspecten van dit probleem, moet elk nationaal actieplan dat vandaag wordt uitgerold een 'One World One Health'-benadering hanteren.
  2. AMR is een gevoelig probleem, omdat het niet alleen gevolgen kan hebben voor de volksgezondheid en de gezondheid van dieren, maar ook voor het vertrouwen van burgers in de veiligheid van de gezondheidszorg, voedsel (met name van dierlijke oorsprong) en het milieu (bijvoorbeeld wanneer multidrugresistente organismen zich verspreiden via infecties in het kader van gezondheidszorg of via levensmiddelen). Burgers verwachten dan ook dat de overheid dit probleem aanpakt. 
  3. Naast de menselijke kost brengt AMR ook belangrijke economische kosten met zich mee, zowel voor de ziekenhuizen, de ziekteverzekering, als voor de landbouwsector. Er zijn dus heel wat actoren bij dit probleem betrokken, die bijgevolg moeten samenwerken om een gemeenschappelijk doel te bereiken.
  4. In België worden al decennialang verschillende activiteiten en initiatieven ter bestrijding van AMR georganiseerd (o.a. de oprichting van BAPCOC  in 1999, AMCRA  in 2011, MDRO Task Force  in 2013, de overeenkomst voor de vermindering van antibioticagebruik in diergeneeskunde van 30/06/2016). Desondanks blijkt uit recente indicatoren dat op verschillende gebieden meer inspanningen moeten worden geleverd en dat een vernieuwde aanpak moet worden gehanteerd die zorgt voor een betere coördinatie en samenwerking tussen de menselijke en dierlijke sector en die rekening houdt met de milieuaspecten van AMR (“One World One Health”-benadering).

Voor binnenkort?

Een voorontwerp van dit plan zal op 22 november 2019 tijdens een "Stakeholders dialogue" worden voorgesteld, die zal bestaan uit een dag van reflectie en gedachtewisseling over de Belgische strategie voor de komende 5 jaar (2020-2024) voor de bestrijding van antimicrobiële resistentie en zorginfecties in ziekenhuizen. Op deze dag willen we vertegenwoordigers van professionele organisaties (zowel uit de privésector als uit het middenveld) en wetenschappelijke organisaties (die werken rond menselijke, dierlijke en milieugezondheid) samenbrengen rond een "One World One Health"-aanpak.

Het is de bedoeling om het ontwerp van dit plan tegen eind 2019 af te ronden, om het aan de betrokken politieke actoren te kunnen voorleggen.

Het voorontwerp van dit plan was gebaseerd op de aanbevelingen die ons land heeft ontvangen:

In oktober 2019 heeft de Federale Overheidsdienst (FOD VVVL) Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu een rapport afgerond voor de evaluatie van het "Nationaal strategisch plan ter bestrijding van MDRO" (MultiDrug Resistant Organisms, organismen die resistent zijn tegen meerdere antibiotica). Bedoeling van dat plan is om elke nieuwe verspreiding van MDRO te voorkomen en de incidentie van de besmettingen met MDRO te verminderen. De modaliteiten van dit akkoord zijn in een protocolakkoord vastgelegd dat op 21/11/2013 in het Belgisch Staatsblad werd gepubliceerd.

De FOD heeft de institutionele partners geraadpleegd over de bestrijding van de MDRO wat betreft de implementatie, de uitvoering, het belang, de daarmee gepaard gaande moeilijkheden, en de eventuele aanbevelingen voor de toekomst van de verschillende elementen die in dat protocolakkoord zijn bepaald, op basis van een vragenlijst. Die evaluatie past in het kader van de ontwikkeling van een nationaal actieplan One Health ter bestrijding van antimicrobiële resistentie dat uiterlijk in december 2019 moet zijn opgesteld, zonder zich tot deze oefening te beperken.

Lees dit rapport: https://www.health.belgium.be/nl/evaluatieverslag-van-het-protocol-betreffende-het-nationale-plan-multidrug-resistente-organismen

III. AMR in de dierengezondheid

IV. AMR en milieu

Het Directoraat-generaal Leefmilieu van de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu (DGEM) coördineert de milieuacties van het actieplan in samenwerking met het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten (FAGG). De Gewesten zetten ook activiteiten op in verband met de bestrijding van antimicrobiële resistentie (analyses in het grond- en oppervlaktewater onder meer).

V. Evenementen

Binnenkort: 

 

Vorige evenementen:

  • 22 november 2019:  Stakeholders dialogue: Voorstelling van het voorontwerp van het Belgisch Nationaal Actieplan One Health tegen Antimicrobiële Resistentie (AMR) 

    Programma: Document.PDF
    Presentaties: Document.PDF
    Verslag: in voorbereiding
     
  • 22-23 november 2018 ‘Policy Dialogue’ in Brussel:

Een ‘Policy Dialogue’ over AMR werd georganiseerd door de FOD VVVL en het European Observatory on Health Systems & Policies op 22 en 23 november 2018. Deze bijeenkomst bracht een vijftigtal Belgische actoren bijeen die actief zijn in de strijd tegen antimicrobiële resistentie in de sectoren gezondheid van de mens, dierengezondheid en leefmilieu (vertegenwoordigers van de bevoegde ministers, bevoegde administraties, expertisecentra en academici) en een tiental internationale deskundigen. Dit om een ​​gemeenschappelijk inzicht in de uitdagingen met betrekking tot AMR in België te ontwikkelen om strategische doelstellingen en prioritaire acties te identificeren. Het verslag van deze ‘Policy Dialogue’ werd in bijlage toegevoegd.