In 2003 heeft de Europese Commissie zich ertoe verbonden de strijd tegen illegale houtkap en de handel in illegaal hout aan te pakken door het opzetten van een actieplan. Dit FLEGT-actieplan (wat staat voor « Forest Law Enforcement, Governance and Trade » of in het Nederlands « wetshandhaving, bestuur en handel in de bosbouw ») heeft tot doel op korte termijn de legale herkomst van het hout te controleren. Op lange termijn streeft het naar het promoten van een duurzaam bosbeheer in de landen die de Europese markt bevoorraden.

Concreet heeft dit plan geleid tot de Europese verordening 2173/2005 inzake de opzet van een FLEGT-vergunningensysteem voor de invoer van hout in de Europese Gemeenschap, de zogenaamde « FLEGT-verordening » . Het doel van deze tekst is de toegang tot de Europese markt te beperken tot hout en producten afgeleid van hout gewonnen conform de nationale wetgeving van het producerende land.

Een uitvoeringsverordening (1024/2008), aangenomen in 2008, bepaalt de nadere toepassingsregels met betrekking tot het vergunningensysteem en legt een controle op bij de invoer van hout en producten afgeleid van hout afkomstig uit landen die een « vrijwillig partnerschapsakkoord» (VPA) hebben afgesloten met de Europese Unie. In de praktijk gaan hout en producten afgeleid van hout dat legaal werd gewonnen in de partnerlanden vergezeld van een licentie die ondertekend is door de bevoegde autoriteit van het uitvoerende land, waardoor de bevoegde autoriteiten van de Europese Lidstaten legaal hout kunnen herkennen.

De FLEGT guidelines zijn  bestemd voor douane en bevoegde autoriteiten maar bevatten ook nuttige informatie voor bedrijven.

Wat is legaal hout ?

Legaal hout is hout dat werd gekapt, vervoerd, verwerkt, verkocht of gekocht in overeenstemming met de nationale en/of lokale wetgeving.
Dit hout moet beantwoorden aan de minimumvoorwaarden die bij de onderhandelingen in het kader van VPA’s worden vastgelegd. Het gaat vooral om :
- de naleving van milieuwetten,
- arbeids- en gemeenschapswetten,
- de participatie van de stakeholders,
- exploitatierechten,
- land- en eigendomsrechten,
- fiscale vereisten en in- en uitvoerrechten,
- en tot slot transport- en exportprocedures.
Alle vereisten waaraan de bevoorradingsketen moet voldoen, van het kappen tot de export, worden bestudeerd en gecontroleerd voor er een licentie wordt verleend. Ten slotte wordt via een onafhankelijke controle nagegaan of iedereen zijn taak correct heeft uitgevoerd en of de licentie volkomen wettelijk werd uitgereikt.

In België

De sancties die worden opgelegd bij overtreding van de bepalingen van de FLEGT-verordening worden bepaald op nationaal niveau (artikel 5, § 8). In België werd een verwijzing naar deze Verordening toegevoegd in de wet van 21 december 1998 betreffende de productnormen. De sancties bepaald in artikel 17§1 van die wet zijn dan ook van toepassing.
De bevoegde autoriteit voor de implementatie van deze Verordening is het DG Leefmilieu van de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu, en meer specifiek, de dienst « Productbeleid » :

Dienst Productbeleid
DG Leefmilieu
Federale Overheidsdienst Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu
Victor Hortaplein, 40 bus 10
1060 Brussel
Tel:  +32 (0)2 524 95 51 ou +32 (0)2 524 95 46
E-mail: flegt@milieu.belgie.be
 
Zie ook de gegevens van de bevoegde autoriteiten van de landen van de Europese Unie.

Wanneer  is een FLEGT-vergunning verplicht?

Of u een FLEGT-vergunning moet aanvragen in een FLEGT-partnerland, hangt af van de douanecode waaronder uw houtproduct valt. Dat is de zogeheten GS-code van het geharmoniseerde systeem van de Wereld Douane Organisatie.

Indonesië is voorlopig het enige land dat het partnerschapsakkoord (VPA) volledig heeft geïmplementeerd en FLEGT-vergunningen aflevert .

De producten die een FLEGT-vergunning vereisen,  vindt u in de bijlage IA bij de vrijwillige partnerschapsovereenkomst.

U bent houtinvoerder ?

Er bestaat een online applicatie, « FLEGIT », aan de hand waarvan u de FLEGT-vergunningen met betrekking tot uw zendingen kunt indienen om te worden aanvaard opdat het vrije verkeer kan worden toegelaten door de douane.

Sinds 1 januari 2018 moet voor elke vergunning die in België wordt ingediend een retributie van 50 euro worden betaald aan het Begrotingsfonds voor de grondstoffen en de producten (niet van toepassing voor zendingen van minder 500kg). De wettelijke basis vindt u in artikel 6 van dit KB.

De aanvragers in de applicatie FLEGIT krijgen maandelijks een factuur toegezonden voor de licenties die ze hebben ingediend.

Nuttige links
http://ec.europa.eu/environment/forests/illegal_logging.htm
http://www.euflegt.efi.int/home