Om de uitdaging die uitgaat van de invasieve uitheemse soorten (IAS) aan te gaan en te weten welke risico’s zij vormen voor de biodiversiteit, is het absoluut noodzakelijk dat men exact op de hoogte is van de biologie van het dier of de plant en van zijn vermogen om zich te vestigen in België.

De risico-evaluatie

De risico-evaluaties gebeuren op nationaal niveau door de lidstaten die een soort willen laten opnemen op de Europese lijst. Deze wetenschappelijke analyses maken het mogelijk om het juiste risico te bepalen dat het dier of de plant met zich meebrengt voor de nationale biodiversiteit. Zij kunnen ook gaan over risico’s voor de economie en de volksgezondheid of dierengezondheid op nationaal niveau.

Deze analyses worden eerst onderzocht op Europees niveau door de wetenschappers van de lidstaten die bijeenkomen op het Europees wetenschappelijk forum voor invasieve uitheemse soorten, dat door de verordening werd opgericht.

Vervolgens worden ze onderzocht op het politieke niveau door de lidstaten die bijeenkomen in het Europees Comité voor invasieve uitheemse soorten, dat een beslissing neemt over het al dan niet in de lijst opnemen van de soorten die het voorwerp waren van de risico-evaluaties.

Het DG Leefmilieu van de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu heeft in samenwerking met de gewesten deelgenomen aan de risico-evaluatie van meerdere soorten. Sommige evaluaties werden voorgesteld op Europees niveau om te worden toegevoegd aan de lijst met zorgwekkende soorten.

Een Belgisch forum

Op puur wetenschappelijk niveau is er het Belgian Forum on Invasive Species (Belgisch Forum voor Invasieve soorten), een informele groep die wetenschappelijke gegevens over IAS wil inzamelen. Hun website, die beheerd wordt door het Belgisch biodiversiteitsplatform, bevat heel wat informatie. Zo vindt men er een lijst van 101 invasieve uitheemse soorten in België, en dit sinds 1500 en de ontdekking van Amerika, met informatie over hun situatie (gevestigd, wijd verspreid of geïsoleerd). Men heeft er ook toegang tot de databank Harmonia waarin de aandacht wordt gevestigd op de zwarte lijst van meest bedreigende soorten (black list).

Het Forum is ook het contactpunt voor de specialistengroep rond IAS van de IUCN (Internationale Unie voor Natuurbehoud).

Het DAISIE-project

Er zijn wetenschappelijke gegevens beschikbaar op Europees niveau, in het bijzonder via het DAISIE-project dat financieel ondersteund werd door de Europese Commissie. Op de website van DAISIE vindt men informatie omtrent IAS in Europa, de betrokken regio’s, en de experts gespecialiseerd in IAS.