Verplichte notificatie van tabaksproducten

Het Koninklijk besluit van 5 februari 2016  betreffende de productie en het in de handel brengen van tabaksproducten legt aan de producenten die tabaksproducten op de markt brengen in België de verplichting op om jaarlijks aan de overheid een aantal gegevens te bezorgen, zoals: een kwalitatieve en kwantitatieve lijst van alle ingrediënten, het gehalte aan teer, CO en nicotine, de etikettering, het verkoopvolume, … .

 

Samenstelling van de tabaksproducten

Tabaksproducten zoals sigaretten bevatten meestal niet enkel tabak, maar ook andere ingrediënten die bijvoorbeeld de smaak moeten versterken. Heel wat van deze producten zijn schadelijk voor de gezondheid.

In de ingredïentendatabank van de FOD Volksgezondheid vindt u de samenstelling van alle tabaksproducten die in België op de markt zijn. Over de vaakst voorkomende ingrediënten zijn informatiefiches voor het grote publiek opgemaakt.

 

Belangrijkste ingrediënten

De tabaksindustrie bestaat uit vele bedrijven die verschillende tabaksproducten maken en verkopen. Deze producten kunnen levensbedreigende ziekten en voortijdig overlijden veroorzaken, of zij nu worden gerookt, gepruimd of gesnoven, of worden geïnhaleerd door ‘meerokers’(passief roken). Binnen de Europese Unie (EU) is de sigaret het meest gebruikte tabaksproduct. De meeste mensen zijn zich ervan bewust dat het roken van sigaretten schadelijk is vanwege de duizenden stoffen die daarbij vrijkomen, waarvan sommigen (honderden) giftig zijn. Wat zij echter misschien niet weten is dat de meeste tabaksproducenten naast tabak ook andere ingrediënten aan sigaretten toevoegen. Deze ingrediënten, ook wel additieven genoemd, beïnvloeden de chemische samenstelling van sigarettenrook. Zij worden bijvoorbeeld gebruikt om:

  • sigaretten een bepaalde smaak te geven;
  • de manier waarop sigaretten opbranden te beïnvloeden;
  • de tabak vochtig te houden en zo uitdroging te voorkomen.

In de ogen van sommige mensen zijn de redenen om deze stoffen toe te voegen misschien volkomen gegrond. Zij zouden kunnen stellen dat het gebruik van additieven niet per se slecht is, aangezien het de consumentenbeleving ten goede komt. Echter, mensen in staat stellen een sigaret beter te verdragen en er meer van te genieten – een product waarvan alom bekend is dat het giftig is en kankerverwekkend – is een geheel andere kwestie en een grote zorg.

Additieven maken sigaretten aantrekkelijker door een aantal van de ongewenste effecten van het inademen van verbrande tabak te verbloemen. Dit doen zij door bijvoorbeeld:

  • de bittere smaak en scherpe geur van de geïnhaleerde rook te maskeren;
  • de geïnhaleerde rook milder te maken door de irritatie van de luchtwegen te verminderen (wat hoofdzakelijk het waarschuwingssignaal onderdrukt dat de rook gevaarlijk is);
  • de as en de rook wit te maken;
  • en het uiterlijk van sigaretten te verbeteren.

Uiteindelijk moedigt dit het gebruik van tabaksproducten aan in mensen die anders wellicht daarvan zouden afzien vanwege de schadelijke eigenschappen van pure tabak. Naarmate de sigaret plezieriger is om te roken, zal de roker zijn gewoonte met meer gemak voortzetten en is het waarschijnlijker dat hij eraan verslaafd raakt.

Onderzoek heeft aangetoond dat het verbranden van tabaksadditieven kan resulteren in de vorming van schadelijke stoffen. Het is echter zeer lastig om de effecten van ieder additief apart te bepalen, vanwege de gecombineerde effecten van alle chemische stoffen in sigarettenrook. Bovendien is vastgesteld dat de verbrandingsproducten van additieven zijdelings de effecten van nicotine op de hersenen versterken (nicotine is de belangrijkste reden dat mensen verslaafd raken aan roken).
Ondanks dit alles is het de tabaksindustrie toegestaan om additieven te blijven gebruiken, aangezien deze stoffen gekwalificeerd zijn als veilig voor gebruik in voeding en cosmetica. Er is echter onvoldoende wetenschappelijke onderbouwing om het gebruik van deze stoffen in tabaksproducten veilig te kunnen noemen. Mensen consumeren eten en cosmetica normaal gesproken namelijk niet in een staat waarin de additieven verbrand worden (door de blootstelling aan zeer hoge temperaturen) en vervolgens geïnhaleerd.

De manier van blootstelling aan deze stoffen in voedingsproducten en cosmetica is totaal anders dan in sigarettenrook. De effecten van deze tabaksadditieven dienen daarom niet te worden vergeleken met effecten van inname via voedsel of cosmetica. Bovendien is het feit dat deze additieven de tabaksproducten aantrekkelijker maken en het gebruik ervan doen toenemen buitengewoon zorgwekkend omdat tabaksproducten giftige en verslavend zijn.

Tabaksproducenten brengen ook ‘natuurlijke’ en ‘schone’ sigaretten op de markt, die naar verluidt geen chemische stoffen of andere additieven bevatten. Potentiële rokers van deze sigaretten moeten zich echter realiseren dat veilige sigaretten niet bestaan, aangezien de geproduceerde rook nog altijd de carcinogenen en andere giftige stoffen uit de tabak zelf bevat.

Kern van de boodschap: Tabaksproducenten maken sigaretten aantrekkelijker. Hierdoor wordt het gebruik aangemoedigd en raken rokers gemakkelijker verslaafd.

Meer informatie over de verschillende additieven staat in de fiches hieronder:

De huidige teksten zijn vertalingen van informatiefiches over tabaksadditieven geschreven door het Duitse Centrum voor Kankeronderzoek (DKFZ) en/of het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu van Naderland (RIVM). De FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu is verantwoordelijk voor de vertaling. De originele teksten in het Engels bevinden zich op de internetsite van het RIVM www.tabakinfo.nl  (introductie, suikers, sorbitol, propylène glycol, glycérol, cacao, 2-furfural en acétaldéhyde) en op deze van het DKFZ (http://www.dkfz.de/de/tabakkontrolle  (introductie, menthol, carobbonen, cellulosevezels, pruimensap, vanilline, guargom et zoethout)

 

Waterpijp (shisha)

Heel wat mensen denken dat de waterpijp minder schadelijk is dan de klassieke rookwaren. Niets is minder waar. Waterpijptabak bevat evengoed schadelijke stoffen zoals teer en nicotine. Waterpijprokers inhaleren bovendien langer en dieper, waardoor ze in vergelijking met sigarettenrokers meer van deze stoffen binnenkrijgen

 

Document