Biodiversiteit verwijst naar alle levensvormen die terug te vinden zijn op aarde: 

  • alle levende soorten (planten, dieren, schimmels, micro-organismen en uiteraard mensen);
  • hun genen, die garant staan voor de diversiteit binnen de soorten;
  • hun ecosystemen, dit is de manier waarop levende organismen interageren met hun omgeving, zoals bossen, woestijnen, vochtige gebieden en koraalriffen, enz.

De biodiversiteit is een onmetelijke bron van rijkdom. Volgens een realistische schatting zouden er 15 miljoen soorten leven op aarde.

Vandaag is het slecht gesteld met de biodiversiteit. In de voorbije 50 jaar is de biodiversiteit sneller achteruitgegaan dan in alle andere fasen van de menselijke geschiedenis.

Sinds 1973 tracht de CITES-overeenkomst te voorkomen dat bedreigde dieren en planten uitsterven. Deze overeenkomst verbiedt de handel in de meest bedreigde soorten en legt heel strikte regels op voor de handel in meer dan 34.000 dier- en plantensoorten.

De biodiversiteit wordt op diverse vlakken bedreigd:

  • versnippering van de woongebieden;
  • invasieve exotische soorten;
  • uitputting en overconsumptie (zoals overbevissing);
  • vervuiling, waaronder vervuiling door meststoffen en pesticides;
  • klimaatveranderingen.

Al deze factoren zijn het resultaat van menselijke activiteiten en hebben een ingrijpende impact op de ecosystemen. Deze ecosystemen leveren zowel goederen als diensten, de zogenaamde ecosysteemdiensten, die cruciaal zijn voor onze menselijke activiteiten, ons welzijn en het voortbestaan van onze planeet.

Het Millennium Ecosystem Assessment deelt die als volgt in:

  • Bevoorradingsdiensten: bossen zijn bijvoorbeeld een bron van voeding, vezels (papier, textiel …), energie, zuiver water, genetisch materiaal, bestanddelen voor geneesmiddelen en cosmetica, bouwmaterialen …
  • Regulatiediensten: regulatie van klimaat, water en bepaalde menselijke ziektes, zuivering van water en lucht, afvalverwerking, bestuiving en verspreiding van zaden … Als de biodiversiteit groot is, zijn de ecosystemen ook beter in staat om zich aan te passen aan de klimaatverandering en aan natuurrampen.
  • Allerhande culturele, sociale en recreatieve diensten: namelijk sociale relaties, esthetische waarden, toerisme en vrije tijd, … Biodiversiteit is ook een bron van culturele identiteit.
  • Ondersteunende diensten (zonder deze diensten zouden de andere niet bestaan): fotosynthese en zuurstofproductie (atmosferisch), cyclus van het water, voedingselementen, bio-geo-chemische bestanddelen, vorming, bescherming en verrijking van de bodem, …

Gewoonlijk beseffen we niet hoe belangrijk en waardevol de diensten zijn die de natuur ons biedt. En toch belangt biodiversiteit ons allemaal aan. Ook ondernemingen en consumenten hebben een rol te spelen in het duurzaam gebruik van de natuurlijke rijkdommen en diensten van de natuur.