Op 3 december nam een recordaantal ministers van Volksgezondheid deel aan een ministeriële sessie tijdens de 28ste Conferentie van de Partijen (COP28) in Dubai. Het thema? Prioriteit geven aan gezondheid bij de klimaatonderhandelingen. Dit is de allereerste keer dat een klimaatconferentie een dag wijdt aan de gevolgen van klimaatverandering voor de menselijke gezondheid.
 
Er zijn nochtans veel onlosmakelijke verbanden en de inzet is groot. Volgens het recente rapport van 2023 van de Lancet hebben de stijgende temperaturen op aarde, de extreme weersomstandigheden en de veranderende klimaatomstandigheden nu al een directe impact op de gezondheid, de voedselzekerheid en het levensonderhoud in de wereld.

Het rapport waarschuwt voor de rampzalige gevolgen voor zowel de lichamelijke als geestelijke gezondheid als we op klimaatgebied geen actie ondernemen:

  • Hittegolven worden steeds intenser, langduriger en talrijker. Voor kwetsbare bevolkingsgroepen die hieraan worden blootgesteld, nemen de risico’s toe.
  • Het stijgend aantal extreme weersomstandigheden, zoals droogte, brengt de beschikbaarheid van water en voedselbronnen in gevaar. Dit kan:
    •  
    • de voedselonzekerheid wereldwijd doen toenemen;
    • tot ondervoedingsproblemen leiden;
    • mogelijke langetermijneffecten op de gezondheid veroorzaken.
  • In bepaalde omgevingen kunnen besmettelijke ziekten zoals dengue en malaria zich beter verspreiden.

 

Zoals het rapport aangeeft, zijn deze gevolgen ongelijk verdeeld en verergeren ze bestaande ongelijkheden. Kwetsbare bevolkingsgroepen en systemen voor de gezondheidszorg worden daardoor onevenredig zwaar getroffen.
 
Ondanks de urgentie wordt gezondheid bij klimaatmaatregelen helemaal niet op de voorgrond geplaatst. Daarom heeft de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) zich aangesloten bij de wereldwijde gezondheidsgemeenschap en de delegaties opgeroepen om tijdens de klimaatonderhandelingen meer aandacht te besteden aan het directe verband met de volksgezondheid. Ambitieuzere klimaatmaatregelen kunnen bovendien aanzienlijke voordelen hebben voor onze gezondheid en ons welzijn. Die moeten we dan ook in de verf zetten.
 
De FOD Volksgezondheid ondersteunt deze strategie en stelt gezondheid in al haar aspecten centraal in zijn bezorgdheden en missies. Het wil immers de Belgische promotor zijn van het principe ‘One World, One Health’. Willen we samen een welvarende toekomst tegemoet gaan, dan hebben we een paradigmaverschuiving nodig die gezondheid op het voorplan plaatst van ambitieuze klimaatmaatregelen. Ons team van deskundigen in Dubai vertegenwoordigt deze ambitie om de gezondheid van onze burgers en onze planeet te beschermen en te verbeteren. Tijdens de COP heeft ons land zich geëngageerd om de strijd tegen tropische ziekten op te voeren.