Op 5 december organiseerde de dienst Marien Milieu van de FOD Volksgezondheid een studiedag over natuurherstel in het Belgische deel van de Noordzee. Wetenschappers, belanghebbenden en overheid gingen in gesprek over de stand van zaken op het vlak van natuurherstel en bodembeschermende maatregelen, en over de knelpunten die er nog zijn bij het uitrollen van grote natuurherstelprojecten.

presentatie


Brugge vormde het decor voor deze studiedag, die werd opgevat als opvolger van het kick-offevent Natuurherstel dat plaatsvond in mei 2022 in Oostende. Toen stonden de drie habitats centraal die prioritair werden aangeduid voor natuurherstelmaatregelen: de grindbedden, de oesterbanken en de banken van de schelpkokerworm. Dit keer ging de aandacht naar de concrete invulling van de bescherming en het herstel van deze waardevolle natuur. Bijna 100 vertegenwoordigers uit diverse sectoren woonden het event bij.

Wat gebeurt er al voor natuurherstel?

Het eerste deel van de studiedag stond in het teken van de huidige stand van zaken rond natuurherstel in onze zee, ingeleid door de dienst Marien Milieu. Meteen werd duidelijk dat de heraanleg van oesterbanken een centrale rol krijgt toebedeeld in de concrete invulling van het natuurherstelbeleid. In het kader van LIFE-B4B werd alvast een tender voor het opzetten van een pilootproject oesterbankherstel uitgeschreven.

Amper een eeuw geleden werd nog een groot deel van de Noordzeebodem ingenomen door oesterbanken, die een belangrijke functie uitoefenden als schuil- en voedselplaats voor ander zeeleven. Oesters zijn bovendien filtervoeders die wanneer ze zich voeden ook vervuilende deeltjes zoals stikstof opnemen en zo het water zuiveren. Vandaag zijn er echter nog nauwelijks oesters terug te vinden in de Belgische Noordzee.

Speciale aandacht ging naar het UNITED-project van de UGent, dat uitgebreid onderzoek verrichtte naar de interactie tussen aquacultuur en restauratie van de platte oesters in België, en het publiek kreeg een inkijk in de Nederlandse activiteiten rond natuurherstel in de Noordzee.

Maatregelen om de bodem te beschermen

Bodembeschermende maatregelen stonden centraal in het tweede deel van het event. Op basis van wetenschappelijk onderzoek en in overleg met alle betrokken actoren werden in de voorbije maanden de meest waardevolle zones voor biodiversiteit aangeduid, waarbinnen bodembeschermende maatregelen werden voorgesteld. “Een akkoord met onze buurlanden over deze maatregelen is cruciaal en we streven ernaar zo’n akkoord in 2024 te laten bekrachtigen door Europa”, aldus minister van Noordzee Paul Van Tigchelt in een videoboodschap.

Financiering van natuurherstel

De derde en laatste sessie van de dag werd mee in handen genomen door De Blauwe Cluster, een samenwerkingsverband van innovatieve organisaties die streven naar een duurzame blauwe economie. Zij richtten de aandacht op mogelijke hinderpalen bij het grootschalig uitrollen van natuurherstelprojecten. Met drie presentaties werd er aandacht besteed aan de financiering van natuurherstel, de aantrekkelijkheid van investeren in mariene regeneratie, en de manier waarop aquacultuur en natuurherstel hand in hand kunnen gaan. Tijdens een interactief panelgesprek kon het publiek haar vragen voorleggen aan de aanwezige experten.

Panel

“De biodiversiteit in onze Noordzee staat sterk onder druk door de vele menselijke activiteiten en de klimaatverandering”, aldus Yana Deschutter van de dienst Marien Milieu. “De overheid neemt stappen om de natuur op zee te beschermen en te herstellen, maar het is belangrijk om daarbij steeds alle stakeholders te betrekken en om het brede publiek blijvend te informeren over de toestand van onze natuur en de actie die we kunnen ondernemen. Daarvoor dient een studiedag als vandaag.”

Raadpleeg de presentaties:

Meer info:

Natuurherstel in onze Noordzee