Overbevissing

Betere vistechnieken, grotere schepen, een stijgende vraag naar vis, … zorgen ervoor dat er steeds meer en meer vis wordt bovengehaald. Wanneer er meer wordt gevangen dan nodig om de soort in stand te houden, spreekt men van overbevissing.
Overbevissing is één van de belangrijkste problemen waarmee het Gemeenschappelijk Visserijbeleid van de Europese Unie te kampen heeft. Overbevissing is immers niet alleen een ecologisch probleem, het is ook een economisch probleem waar de visserijsector mee te maken heeft.

Bijvangst

Wanneer een schipper zijn netten binnenhaalt, kunnen die ongewenste bijvangsten bevatten. Het gaat dan meestal om doelsoorten die te klein zijn om verkocht te worden maar ook om niet-doelsoorten zoals schaaldieren, weekdieren, zeesterren, of nog zeezoogdieren en zeevogels. Bijvangst wordt tot nog toe meestal terug overboord gegooid, waarna de teruggeworpen dieren vaak sterven door de opgelopen verwondingen. Bij het vissen met de boomkor (een sleepnet dat met een metalen dwarsbalk, de “boom”, opengehouden wordt) is 40 tot 75% van de totale vangst bijvangst. Bij de garnaalvisserij kan dit oplopen tot 85 à 90%. Vooral bruinvissen en duikende zeevogels kunnen in warrelnetten verstrikt geraken. Deze dieren verdrinken dan omdat ze niet meer naar de oppervlakte kunnen komen om te ademen.

Boomkor-BMM-UGMM-MUMM
Boomkor--BMM-UGMM-MUMM 

staand want -ILVO Visserij
Warrelnetten - ILVO Visserijj

Aanpak

Het probleem van bijvangst en overbevissing kan niet enkel op het niveau van het Belgische deel van de Noordzee worden aangepakt. Het Europese Gemeenschappelijke Visserijbeleid wil een einde maken aan zowel de overbevissing als de bijvangst.
 
Dankzij het Gemeenschappelijke Visserijbeleid zijn er maatregelen genomen om de visserijdruk te verminderen, zoals de Totaal Toegelaten Vangsten (TAC of “Total Allowable Catches”), een beperking van de visserij-inspanning en technische maatregelen met als doel om tegen 2020 niet meer te vissen dan de Maximaal Duurzame Vangst (MSY of “Maximum Sustainable Yield”). Indien men meer vist dan de Maximaal Duurzame Vangst kunnen de visbestanden niet meer aangroeien.

Het Gemeenschappelijke Visserijbeleid wil de bijvangst verminderen door een verplichting om alle vangsten binnen te halen en op te nemen in de toegelaten vangstniveaus. Door het Koninklijk Besluit over de soortenbescherming is de recreatieve warrelnetvisserij nu al verboden in het Belgische deel van de Noordzee. Ook de Kaderrichtlijn Mariene Strategie en de Habitat- en Vogelrichtlijn zijn instrumenten voor het nemen van beleidsmaatregelen om deze problemen, via het Gemeenschappelijke Visserijbeleid, aan te pakken. De Operationele Directie Natuurlijk Milieu (OD Natuur) coördineert sinds 10 jaar het onderzoek naar gestrande bruinvissen in het Belgische deel van de Noordzee.