1. PlanCad, gezondheidszorgbeoefenaars op de Belgische arbeidsmarkt
  2. Voorspelling van de arbeidskracht
  3. Planningsmodel
  4. Scenario's inzake de evolutie van de arbeidskracht
  5. Contingentering
     

PlanCad, gezondheidszorgbeoefenaars op de Belgische arbeidsmarkt

De federale databank van de gezondheidszorgbeoefenaars is een belangrijke gegevensbron. Deze geeft een overzicht van alle personen die het recht hebben om een erkende beroepsactiviteit als beroepsbeoefenaar in de gezondheidszorg uit te oefenen.
In het kadaster zijn echter alleen personen opgenomen die het recht hebben om een gezondheidsberoep te mogen uitoefenen (= licensed to practice), maar niet de personen die dit ook werkelijk doen (= professionnally active & practising).
 
Om een overzicht te krijgen op de arbeidsmarktpositie van de erkende beoefenaars van een gezondheidszorgberoep, zijn de PlanKad-projecten ontwikkeld met als doel de gegevens in het kadaster aan te vullen met externe gegevens.
PlanCad maakt meer in het algemeen deel uit van de taken van de Planningscommissie - Medisch aanbod.

De databank Datawarehouse Arbeidsmarkt & Sociale Bescherming (DWH MT & PS), die is toevertrouwd aan de Kruispuntbank van de Sociale Zekerheid, is een belangrijk project in het kader waarvan de sociaal-economische gegevens van onder meer volgende instellingen aan elkaar worden gekoppeld:

  • Rijksdienst voor Sociale Zekerheid (RSZ) en Dienst voor de Bijzondere Socialezekerheidsstelsels (DIBISS) voor informatie over het statuut als loontrekkende, gepresteerd voltijds equivalent, enz.
  • Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen (RSVZ) voor gegevens over het statuut van zelfstandigen, de beroepsgroep, enz.
  • Rijksinstituut voor ziekte- en invaliditeitsverzekering (RIZIV) voor kennis over de nomenclatuur van de geneeskundige verstrekkingen en de RIZIV-prestaties.

 Deze koppeling van gegevens maakt het mogelijk om een antwoord op de volgende vragen te geven:

  • Hoeveel personen zijn er actief in de gezondheidszorgsector in België?
  • Hoe ziet de leeftijdspiramide van deze beroepsgroep eruit?
  • Wat is de verdeling van woon- en werkplaats?
  • Hoeveel voltijdse equivalenten (= relatieve maatstaf voor prestaties) worden er door deze personen gepresteerd?
  • Hoe is deze beroepsgroep verdeeld over de verschillende sectoren van de gezondheidssector?
  • ‏Hoe evolueerde de beroepsgroep in de tijd? 

Raadpleeg de meest recente versies van de PlanCad-verslagen. Het gaat om de volgende gezondheidszorgberoepen: artsen, tandartsen, verpleegkundigen, kinesitherapeuten, vroedvrouwen, zorgkundigen, logopedisten, apothekers, farmaceutisch-technisch assistenten en audiciens/audiologen. Deze lijst wordt elk jaar aangevuld en regelmatig bijgewerkt met de meest recente beschikbare gegevens.

 

Voorspelling van de arbeidskracht

De beschikbare gegevens over het aantal erkende en/of actieve gezondheidszorgbeoefenaars maken het mogelijk om zich een idee van de huidige situatie te vormen.
 
Deze gegevens zeggen ons echter niets over de toekomstige behoeften in de gezondheidszorg en de nodige acties die ondernomen moeten worden. Om het aanbod van gezondheidszorgbeoefenaars te kunnen evalueren, zijn de resultaten van deze gegevenskoppeling onontbeerlijk. Enkel vanuit een correct beeld over de huidige “voorraad” aan gezondheidsverleners in een bepaald beroep en inzicht in de jaarlijkse in- en uitstroom, kunnen betekenisvolle uitspraken gedaan worden over toekomstige evoluties.
 
De Planningscommissie houdt zich met name bezig met de volgende aspecten:

  • Wat is de evolutie van het aantal actieve personen voor een bepaald gezondheidszorgberoep in België?
  • Hoe zal de leeftijdspiramide van deze beroepsgroep in de toekomst evolueren?
  • Is het aantal voltijdsequivalenten (= relatief criterium voor de prestaties) constant of zal zich een andere tendens ontwikkelen?
  • Zal het aanbod van gezondheidszorgbeoefenaars in de toekomst kunnen voldoen aan de zorgvraag van de bevolking?

De gekoppelde gegevens worden gebruikt in een planningsmodel dat dient als tool om toekomstperspectieven te ontwikkelen, zodat deze vragen kunnen worden beantwoord.
 

Planningsmodel

Om de behoeften op het gebied van het medisch aanbod te bepalen, werkt de Planningscommissie toekomstscenario’s uit voor de verschillende gezondheidszorgberoepen met behulp van een planningsmodel.
 
Dit planningsmodel is een “stock-en-flow-model” en gaat ervan uit dat er voor elk gezondheidszorgberoep een vraag- en een aanbodszijde bestaat. De vraag wordt ingevuld door de populatie (de Belgische bevolking) die nood heeft aan gezondheidszorg. Het aanbod wordt bepaald door het aantal personen dat in de gezondheidszorg het beroep in kwestie uitoefent.
 
Verder staat “stock” voor het beschikbaar aanbod aan gezondheidsverleners en “flow” voor de stroom van nieuwe gezondheidsverleners en individuen die een bepaald gezondheidszorgberoep verlaten door bijvoorbeeld sterfte.
 

 

Scenario's inzake de evolutie van de arbeidskracht

In de toekomstscenario’s wordt de balans tussen het aantal zorgverleners en de zorgnoden van de bevolking onderzocht en de resultaten van geplande beleidsmaatregelen gemeten.
 
De scenario’s komen tot stand met inbreng van vertegenwoordigers van universiteiten, de ziekenfondsen, de gemeenschappen, het RIZIV en uiteraard van de verschillende gezondheidszorgberoepen. De experts van de Planningscommissie schatten de evolutie van het medisch aanbod en de toekomstige zorgbehoeften in en berekenen vervolgens het aantal beoefenaars van de gezondheidszorg dat we in de toekomst nodig zullen hebben. Deze operatie toont het aantal te verwachten gezondheidszorgverstekkers over een periode van 25 jaar per 5-jaarlijkse intervallen.
 
Voor de verpleegkundigen, de artsen en de tandartsen werden reeds toekomstscenario’s ontwikkeld. Voor meer details raadpleeg deze pagina.
 

Contingentering

Via de voorgaande werkzaamheden (stand van zaken van de beroepsbeoefenaars op de arbeidsmarkt, alternatieve en basisscenario's inzake de evolutie van de arbeidskracht) beschikt de Planningscommissie - Medisch aanbod over de gegevens die het haar mogelijk maken om de quota voor de artsen en de tandartsen vast te stellen.