De Federale Milieu-Inspectie treedt op naar aanleiding van een campagne, een RAPEX-melding, een incident of een klacht.

De inspecties die in het kader van een campagne worden uitgevoerd, hebben betrekking op specifieke domeinen en vinden plaats gedurende een vooraf bepaalde periode. Deze campagnes worden vastgelegd in een jaarlijks inspectieplan.

De Federale Milieu-Inspectie zal ook een inspectie uitvoeren wanneer ze een RAPEX-melding ontvangt via het Belgisch RAPEX-contactpunt, namelijk het Centraal Meldpunt voor Producten van de FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie. Een RAPEX-melding (“rapid alert”) is een melding in het kader van het Europees alarmsysteem dat in werking treedt als er een gevaarlijk product (met uitzondering van voedingsmiddelen, farmaceutica en medische hulpmiddelen) op de Europese markt wordt aangetroffen.

Daarnaast treedt de Federale Milieu-Inspectie ook op naar aanleiding van een incident, namelijk een voorval dat een onmiddellijk schadelijk gevolg voor de menselijke gezondheid en/of het leefmilieu kan hebben.

Ten slotte neemt de Federale Milieu-Inspectie de nodige initiatieven en inspectiemaatregelen wanneer ze een klacht ontvangt, bijvoorbeeld via het Contact Center.