Algemene informatie

1. Bestaat er een contactnummer waar problemen in verband met asbest kunnen gemeld worden?
2. Bestaat er een brochure of een officiële publicatie over asbest en de gevaren ervan? 

Producten en materialen die asbest bevatten

3. Welke producten bevatten asbest?
4. Kan men nog asbest vinden in België?
5. Mogen producten die asbest bevatten in omloop worden gebracht in België?
6. Hoe weet men of een bepaald materiaal asbest bevat?
7. Is het etiketteren van producten of materialen die asbest bevatten vereist?

Asbest en gezondheid

8. Is asbest gevaarlijk voor de gezondheid?
9. Wat te doen indien u vermoedt dat u aan asbest bent blootgesteld?
10. Bestaat er een verband tussen roken en asbest gerelateerde ziektes?

Aankoop/huur van een onroerend goed

11. Is iemand die een huis verkoopt, verplicht om de aanwezigheid van asbest te melden?
12. Kan ik schadevergoeding eisen van iemand die mij een onroerend goed heeft verkocht dat asbest bevat?
13. Zijn eigenaars vepicht om het asbest in een huis te (laten)verwijderen?
14. Ik heb asbestproblemen in het huis dat ik huur en de eigenaar wil mij niet helpen. Wat moet ik doen?
 
Schoonmaak, renovatie en afvalbeheer

15. Kan asbest regenwater verontreinigen?
16. Moet ik voorzorgsmaatregelen nemen indien ik thuis werken uitvoer?
17. Mag ik mijn dak of dakgoot reinigen indien ze asbest bevatten?
18. Bestaan er premies of subsidies voor het verwijderen van asbest?
19. Wat dient er te gebueren met het afval?

Asbest en werk

20. Worden de werknemers beschermd?
21. Ik heb een bedrijf en ik zou graag erkend worden voor het uitvoeren van werken van afbraak en verwijdering van asbest. Wat moet ik doen?

 

1. Bestaat er een contactnummer waar problemen in verband met asbest kunnen gemeld worden?

Nee, er bestaat geen dergelijk nummer. Elke werknemer kan zich echter wenden tot de arbeidsinspectie en een bezoek aan de werkplaats aanvragen. Wanneer het gaat om een restaurant, een school of een ziekenhuis, bijvoorbeeld, is het steeds mogelijk om de wetgeving inzake de bescherming van de werknemers in te roepen en een beroep te doen op de diensten van de arbeidsinspectie.

^Top

2. Bestaat er een brochure of een officiële publicatie over asbest en de gevaren ervan?
Ja. Deze werden uitgegeven door de gewesten:

• Brussels Hoofdstedelijk Gewest: website
• Wallonië: brochure « L’amiante dans et autour de la maison »
• Vlaanderen: brochure « Asbest in en om het huis »

^Top

3. Welke producten bevatten asbest?

Asbest vindt men in tal van producten (meer dan 3.000), maar werd het meest gebruikt in zes soorten toepassingen:

•    asbestcement
•    vloerbedekking
•    remvoeringen, remblokjes en koppelingsschijven
•    isolatie
•    asbestkoord
•    harde dichtingen en pakkingen

Voor meer informatie, raadpleeg de aanbevolen brochures in het antwoord op vraag 2.

^Top

4. Kan men nog asbest vinden in België?

Hoewel asbest sinds 2001 volledig van de Belgische markt werd verbannen, leidt het wijdverspreide gebruik ervan in het verleden, vooral van asbestcement in de bouw, ertoe dat het nog altijd in onze leefomgeving aanwezig is. Bovendien blijven asbest bevattende producten die reeds vóór 1 januari 2002 geïnstalleerd en/of in gebruik waren, toegelaten totdat deze worden verwijderd of aan vervanging toe zijn.

Voor meer informatie, zie het antwoord op vraag 2.

^Top

5. Mogen producten die asbest bevatten in omloop worden gebracht in België?

Asbest komt in België niet in natuurlijke toestand voor. Sinds eind 2001 werd het volledig van ons grondgebied verbannen, wat de behandeling van vezels, de verhandeling en de invoer of uitvoer ervan betreft - zie Koninklijk Besluit van 23 oktober 2001 tot beperking van het op de markt brengen en van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen en preparaten en de REACH –verordening (Bijlage XVII – punt 6). Enkel het gebruik voor onderzoeks-, ontwikkelings- en analysedoeleinden ontsnapt aan dit algemeen verbod.
Dezelfde regel geldt voor alle 27 Lidstaten van de Europese Unie.

En in de andere landen?
Asbest wordt nog in tal van landen buiten de Europese grenzen ontgonnen.
Sommige landen (buiten de EU), die op hun natuurlijke rijkdommen steunen, gaan door met het ontginnen van asbest en de verkoop ervan op hun grondgebied of de uitvoer ervan naar andere gebieden.

^Top

6. Hoe weet men of een bepaald materiaal asbest bevat?

Indien u thuis de aanwezigheid van asbest in een materiaal of product vermoedt, raden wij u aan om eerst de facturen, de leveringsbonnen of het bouwbestek te raadplegen. Vindt u daarin geen informatie, neem dan contact op met de leverancier die soms uitsluitsel kan geven aan de hand van de merknaam of een code.
Ook de aankoop- of installatiedatum is een waardevolle aanwijzing, aangezien het gebruik van asbest een piek kende in de jaren 50, 60 en 70 en daarna afnam. Het op de markt brengen van asbestcement en vele andere producten en stoffen is sinds 1 oktober 1998 verboden in België. Sinds het Koninklijk Besluit van 23 oktober 2001 tot beperking van het op de markt brengen en van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen en preparaten geldt een totaalverbod.
Enkel een labo-analyse kan uitsluitsel geven over de aanwezigheid van asbest in een materiaal. U kunt daartoe contact opnemen met één van de door de FOD Werkgelegenheid erkende instellingen waar u de te volgen werkwijze wordt toegelicht. Aangezien die analyses een zekere kostprijs met zich meebrengen, raden wij u aan eerst een kostenraming te vragen alvorens uw opdracht te bevestigen.

^Top

7. Is het etiketteren van producten of materialen die asbest bevatten vereist?

De wetgeving heeft een kenmerkend symbool opgelegd voor producten of materialen die asbest bevatten. Die specifieke etikettering werd opgenomen in het Koninklijk Besluit van 23 oktober 2001 tot beperking van het op de markt brengen en van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen en preparaten en in appendix 7 van de REACH–verordening, maar punt 2b verduidelijkt dat “de etikettering niet is vereist indien het door de geringe afmetingen of door de ongeschikte verpakking niet mogelijk is een etiket op het element aan te brengen”.

^Top

8. Is asbest gevaarlijk voor de gezondheid?

Asbest is zeer schadelijk wanneer het in de vorm van stof aanwezig is, onzichtbaar voor het blote oog, zwevend in de omgevingsruimte. Het gevaar ligt vooral in het inademen van asbestvezels die zeer diep in de longen doordringen tot in de longblaasjes. De toxiciteit hangt af van de grootte van de vezels, de morfologie, de chemische samenstelling (kristalstructuur, oppervlakte-eigenschappen), de duur van de blootstelling en de concentratie in de omgevingsruimte. Indien het materiaal echter in goede staat is bestaat er geen enkel gevaar om ernaar te kijken of het aan te raken. Het gevaar ligt in het manipuleren van het materiaal, in het bijzonder wanneer het beschadigd is en microscopisch kleine vezels vrijkomen die kunnen worden ingeademd.

^Top

9. Wat te doen indien u vermoedt dat u aan asbest bent blootgesteld?

Er is een zeer lange latentieperiode, aangezien de ziektes zich gewoonlijk pas na 10, 15 of 20 jaar ontwikkelen. Indien u twijfels heeft, raden wij u aan contact op te nemen met uw behandelende geneesheer, die u moet kunnen doorverwijzen. U kunt zich ook wenden tot de diensten van een universitair ziekenhuis. Er moet hierbij wel gewezen worden op de vele moeilijkheden waarmee de arts bij het opstellen van zijn diagnose te maken heeft, gelet op de onzekerheid over het oorzakelijk verband tussen de blootstelling en de ziekte.

Het Fonds voor de beroepsziekten richt zich tot werknemers en erkent aandoeningen die het gevolg zijn van contact met asbestvezels. Het Fonds heeft als opdracht de toepassing te garanderen van de wetten die het vergoeden van de schade, veroorzaakt door de beroepsziekten, regelen en de voorkoming ervan te bevorderen. Op hun website vindt u bijvoorbeeld:
- De criteria voor diagnose en schadeloosstelling van beroepsziekten veroorzaakt door asbest
- het aanvraagformulier voor schadeloosstelling voor een beroepsziekte (FBZ), bestemd om een geldige schadeloosstellingsaanvraag in te dienen.

Het Asbestfonds (AFA) werd opgericht binnen het Fonds voor de beroepsziekten. Het Asbestfonds is bedoeld voor alle zieken die reeds via het Fonds voor de beroepsziekten (FBZ) een schadevergoeding kregen, voor zelfstandigen en voor milieuslachtoffers. Sinds 1 april 2007 kent het Asbestfonds vergoedingen toe voor asbestose en mesothelioom, twee ernstige ziektes die enkel het gevolg kunnen zijn van blootstelling aan asbest. Bij het overlijden van de werknemer aan deze ziektes, keert het AFA een vergoeding uit aan de eventuele rechthebbenden. Het aanvraagformulier voor schadeloosstelling voor een asbestziekte is beschikbaar op de website van het Asbestfonds (AFA) en de toekenningsvoorwaarden worden er toegelicht.

^Top

10. Bestaat er een verband tussen roken en asbest gerelateerde ziektes?

Roken verhoogt aanzienlijk de kans op bronchuskanker bij personen die aan asbestvezels werden blootgesteld.

^Top

11. Is iemand die een huis verkoopt verplicht om de aanwezigheid van asbest te melden?

Voor zover wij weten, nee, maar dit is een bevoegdheid van de gewesten.

^Top

12. Kan ik schadevergoeding eisen van iemand die mij een onroerend goed heeft verkocht dat asbest bevat?

Het Koninklijk Besluit van 23 oktober 2001 tot beperking van het op de markt brengen en van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen en preparaten, verbiedt het op de markt brengen, de vervaardiging en het gebruik van producten die asbestvezels bevatten. Artikel 4, §1 bepaalt echter dat asbest bevattende producten, die reeds geïnstalleerd en/of in gebruik waren vóór 1 januari 2002, toegelaten blijven totdat deze worden verwijderd of aan vervanging toe zijn.
Aangezien een onroerend goed, zoals een huis of een appartement niet als een product wordt beschouwd, ontsnapt het echter aan het toepassingsgebied van dit besluit.

^Top

13. Zijn eigenaars verplicht om het asbest in een huis te (laten) verwijderen?

Ne, er bestaat geen wet die eigenaars verplicht om het asbest in een huis te verwijderen. Wanneer het materiaal beschadigd is, is het echter aanbevolen om dit te vervangen. 

^Top

14. Ik heb asbestproblemen in het huis dat ik huur en de eigenaar wil mij niet helpen. Wat moet ik doen?

Wij raden u aan contact op te nemen met de Huurdersbond.

^Top

15. Kan asbest regenwater verontreinigen?

Water dat bijvoorbeeld via een dak met asbestleien wordt opgevangen, kan inderdaad een variabele hoeveelheid asbestresten bevatten. Het kan niet als drinkwater worden gebruikt en moet, uit voorzorg, ook in andere gevallen worden vermeden (bijvoorbeeld voor de wasmachine). De aanwezigheid van resten hangt in grote mate af van de staat - goed of beschadigd – en de ouderdom van de leien. Er kan gebruik gemaakt worden van een filter om de kans op verontreiniging te verminderen.

^Top

 16.  Moet ik voorzorgsmaatregelen nemen indien ik thuis werken uitvoer?

Indien u thuis werken moet uitvoeren en u vermoedt dat bepaalde materialen asbest bevatten, kunt u best een beroep doen op gespecialiseerde firma’s, die op federaal niveau door de FOD Werkgelegenheid erkend zijn voor het verwijderen van asbest en op gewestelijk niveau voor het ophalen en verwijderen van asbestafval (zie rubriek ‘Diensten voor afvalverwijdering’ ). Deze bedrijven zullen bij het uitvoeren van de nodige werkzaamheden de regels die de wetgever oplegt in acht te nemen, door de noodzakelijke preventiemaatregelen te nemen.

Indien u deze werken toch zelf wilt uitvoeren - wat wij u ten stelligste afraden - moeten een aantal voorzorgsmaatregelen in acht genomen worden om de vorming van stof te voorkomen en de risico’s op inademing te beperken.

Raadpleeg de tips verstrekt door uw regio:

• Brussels Hoofdstedelijk Gewest: website
• Wallonië: brochure « L’amiante dans et autour de la maison »
• Vlaanderen: brochure « Asbest in en om het huis »

^Top

17. Mag ik mijn dak of dakgoot reinigen indien ze asbest bevatten?

Indien u vermoedt dat uw dak asbest bevat, raden wij u aan dit niet zelf te reinigen. Indien u dit ondanks alles toch zelf wilt doen, vermijd dan het gebruik van hogedrukreinigers (die trouwens in dit geval verboden zijn in Vlaanderen) en gebruik een gewone tuinslang. Vermijd ook het gebruik van harde borstels die het verspreiden van asbestvezels in de lucht in de hand kunnen werken, zeker indien de leien in slechte staat zijn.

^Top

18. Bestaan er premies of subsidies voor het verwijderen van asbest?

Nee, momenteel bestaan dergelijke premies niet.

^Top
 
19. Wat te doen met asbestafval?

Het verwijderen van asbestafval behoort tot de bevoegdheden van de gewesten. Dit verklaart de verschillen in de wetgevingen die van toepassing zijn in Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Bovendien gelden voor bedrijfsafval andere voorschriften dan voor huishoudelijk afval. De bepalingen kunnen ook nog van gemeente tot gemeente verschillen. Wij raden u aan u te wenden tot de milieudienst van uw gemeente of tot de gewestelijke overheidsinstellingen die hiervoor bevoegd zijn- zie de adressen vermeld in de rubriek Diensten voor afvalverwijdering.

^Top

 20. Worden de werknemers beschermd?

Ja. Er bestaat een totaalverbod op het gebruik van asbest, opgenomen in het Koninklijk Besluit van 16 maart 2006 betreffende de bescherming van de werknemers tegen de risico’s van blootstelling aan asbest.

Elke werkgever moet verplicht een inventaris opmaken van alle producten waarvan men zeker is of aanneemt dat ze asbest bevatten, alsook van alle werkzaamheden waarbij het personeel zou kunnen worden blootgesteld aan asbest. Die inventaris wordt aan elke derde bezorgd die in contact zou kunnen komen met asbestvezels. Enkel werknemers die een speciale opleiding gevolgd hebben, mogen asbestwerkzaamheden uitvoeren.

Indien u vermoedt dat bij de uitoefening van uw werk de noodzakelijke veiligheidsmaatregelen niet werden genomen, moet u weigeren met asbest bevattende producten te werken of in een omgeving te werken waar asbest aanwezig kan zijn. U kan zich ook wenden tot de diensten voor de Preventie en de Bescherming op het werk of tot het comité voor de Preventie en de Bescherming op het werk van uw onderneming (of tot de syndicale afvaardiging indien dergelijk comité niet bestaat). Indien er twijfel blijft bestaan, kan u met uw vragen terecht bij de regionale inspectiediensten van de FOD Werkgelegenheid.
De FOD Werkgelegenheid heeft een brochure gepubliceerd, met als titel “Asbestinventaris en beheersprogramma”, die bedoeld is voor werknemers en werkgevers. 

Het Fonds voor de beroepsziekten erkent aandoeningen die het gevolg zijn van contact met asbestvezels. Het Fonds beschrijft de criteria voor diagnose en schadeloosstelling van beroepsziekten veroorzaakt door asbest.
 
^Top

21. Ik heb een bedrijf en ik zou graag erkend worden voor het uitvoeren van werken van afbraak en verwijdering van asbest. Wat moet ik doen?

U kan zich wenden tot de dienst Welzijn op het werk van de FOD Werkgelegenheid.

^Top