Banner Aarhus Inspraak

De federale overheid heeft, voor wat haar bevoegdheden betreft, de bepalingen van het Verdrag van Aarhus (HTML) en de Europese richtlijnen (HTML) over inspraak van het publiek bij plannen en programma’s in verband met het milieu omgezet in federaal recht. Dit gebeurt via de wet van 13 februari 2006 (.PDF) betreffende de beoordeling van de gevolgen voor het milieu van bepaalde plannen en programma’s en de inspraak van het publiek bij de uitwerking van de plannen en programma’s in verband met het milieu.

Homogeen systeem

De federale wet van 13 februari 2006 (.PDF) bepaalt de minimale voorwaarden die een federale overheid in acht moet nemen wanneer ze een publieksraadpleging moet organiseren tijdens de fase van het opstellen van een plan of een programma.

Deze wet zorgt dus voor een homogeen systeem van inspraak van het publiek voor de federale plannen en programma’s: zowel voor deze die onder de Richtlijn 2001/42/EG (.PDF) vallen, als voor deze die onder de Europese Richtlijn 2003/35/EG (.PDF) vallen.

Inspraak over plannen en programma’s in verband met het milieu

Plannen en programma’s in verband met het milieu vormen een essentieel hulpmiddel voor de organisatie van maatschappelijke activiteiten in tijd en ruimte. Een plan voor de strijd tegen de klimaatopwarming bijvoorbeeld stuurt de hele maatschappij in de richting van een bepaalde technologie of aanpak en ontmoedigt er andere. Een ozonplan stelt maatregelen voor om de overlast door ozonsmog te verminderen en een productbeleidsplan zet lijnen uit om de milieuvriendelijkheid van producten te verhogen en het gebruik van milieuvriendelijke producten te stimuleren.

Plannen kunnen op verschillende niveaus worden vastgelegd: gemeentelijk, provinciaal, gewestelijk, federaal en internationaal.

Een voorbeeld van een plan op federaal niveau: inspraak over biodiversiteit

De inspraakprocedure is op het federale niveau toegepast bij de Belgische nationale biodiversiteitsstrategie. In 2006 werd een publieke raadpleging gehouden over de algemene aanpak en doelstellingen voor het biodiversiteitsbeleid 2006-2016. Op basis van de bevindingen van de bevolking hebben de bevoegde milieuministers op 26 oktober 2006 een definitieve nationale strategie biodiversiteit vastgelegd.

Zie 'Meer biodiversiteit in België. De Belgische nationale biodiversiteitsstrategie 2006-2016' (HTML)

Waaruit bestaat de inspraak concreet?

Hoe de burgerparticipatie concreet moet worden georganiseerd, staat niet uitgeschreven in het Verdrag van Aarhus (HTML), en ook niet in de Europese richtlijnen (HTML). De federale wet van 13 februari (.PDF) bepaalt alleen de minimale modaliteiten van de procedure die elke overheid in elk geval moet in acht nemen:

  • de publieksraadpleging moet, uiterlijk vijftien dagen voor de aanvang ervan, worden aangekondigd via het Belgisch Staatsblad, op de federale portaalsite www.belgium.be en via een ander communicatiemiddel dat door de overheid wordt gekozen (bijvoorbeeld via een aankondiging in een krant);
  • de publieksraadpleging moet 60 dagen duren en wordt opgeschort tussen 15 juli en 15 augustus;
  • de bekendmaking in het Belgisch Staatsblad moet de begin- en einddatum van de publieksraadpleging en de wijze waarop het publiek zijn adviezen en opmerkingen kan kenbaar maken, vermelden;
  • de opmerkingen en meningen kunnen per post of via elektronische weg naar de overheid worden gestuurd;
  • de overheid moet rekening houden met de resultaten van de publieksraadpleging vooraleer ze haar finale beslissing neemt;
  • wanneer de overheid haar beslissing heeft genomen, communiceert ze via een verklaring aan het publiek de redenen van haar finale keuze en de manier waarop rekening werd gehouden met de opmerkingen van het publiek;
  • de overheid moet ten slotte het plan of het programma dat ze heeft aangenomen, bekendmaken in het Belgisch Staatsblad en verspreiden op de federale portaalsite.


De federale wet van 13 februari 2006 bepaalt ook dat de regering bijkomende modaliteiten van inspraak van het publiek kan vastleggen, indien ze dit nodig acht.

Aankondigingen en resultaten

Zie de rubriek Openbare raadplegingen (HTML) voor de lopende federale openbare raadplegingen en de resultaten van vorige openbare raadplegingen.

Zie www.aarhus.be (WEB) voor de lopende en afgelopen federale en gewestelijke openbare raadplegingen over plannen en programma’s.